Konstytucja Wielkiego Księstwa Luksemburga - Rozdział IV

Rozdział IV

IZBA DEPUTOWANYCH

Art. 50

Izba Deputowanych reprezentuje kraj. Deputowani głosują, nie odwołując się do swoich mocodawców, i mogą mieć na uwadze jedynie powszechne interesy Wielkiego Księstwa.

Art. 51

(1) W Wielkim Księstwie Luksemburga wprowadza się ustrój demokracji parlamentarnej29 .
(2) Organizację Izby określa ustawa29.
(3) Izba składa się z 60 deputowanych. Ustawa uchwalona w trybie określonym w art. 114 ust. 230 ustala liczbę deputowanych wybieranych w każdym okręgu wyborczym31 .
(4) Wybory są bezpośrednie29.
(5) Deputowani są wybierani na zasadzie bezwarunkowego32 głosowania powszechnego na listę, według reguł systemu proporcjonalnego, zgodnie z zasadą najmniejszego ilorazu wyborczego i według reguł określonych w ustawie29.
(6) Kraj dzieli się na cztery okręgi wyborcze33 :

- Południe z kantonami Esch-sur-Alzette i Capellen,
- Centrum z kantonami Luxembourg i Mersch,
- Północ z kantomi Diekirch, Redange, Wiltz, Clervaux i Vianden
- Wschód z kantonami Grevenmacher, Remich i Echternach.

(7) Wyborcy mogą zostać wezwani do wypowiedzenia się w drodze referendum w przypadkach i na warunkach określonych w ustawie29.

Art. 52

Aby mieć prawo wybierania należy34:

1° być Luksemburczykiem lub Luksemburką;
2° korzystać z praw cywilnych i politycznych;
3° mieć ukończone osiemnaście lat.

Do tych trzech warunków należy także dodać inne określone w ustawie. Nie może być wprowadzony żaden warunek w postaci opłaty wyborczej.
Aby mieć prawo wybieralności, należy:

1° być Luksemburczykiem lub Luksemburką;
2° korzystać z praw cywilnych i politycznych;
3° mieć ukończone osiemnaście lat35 .
4° zamieszkiwać w Wielkim Księstwie.

Nie może zostać wprowadzony żaden inny warunek wybieralności36 .

Art. 5337

Nie mogą wybierać ani zostać wybranymi:

1° skazani na kary kryminalne38 ;
2° pozbawieni praw wyborczych wyrokiem skazującym w sprawach o występki,
3° osoby pełnoletnie ubezwłasnowolnione39 .

Nie może zostać wprowadzony żaden inny przypadek wykluczenia.
Prawo głosu może zostać przywrócone w drodze ułaskawienia tym, którzy je utracili na podstawie wyroku karnego.

Art. 5440

(1) Mandatu deputowanego nie można łączyć z funkcjami:

1° członka Rządu;
2° członka Rady Stanu;
3° sędziego lub prokuratora41 ;
4° członka Trybunału Obrachunkowego42 ;
5° komisarza dystryktu;
6° poborcy podatkowego lub księgowego w instytucji państwowej;
7° żołnierza zawodowego w służbie czynnej.

(2) W razie zaistnienia sytuacji niepołączalności urzędnicy mają prawo wybrać między powierzonym im mandatem a swoimi funkcjami.
(3) Deputowany, który został uprzednio powołany na stanowisko członka Rządu, a następnie przestaje sprawować to stanowisko, jest wpisywany z mocy prawa jako pierwszy zastępca na liście, z której został wybrany.
Ta sama zasada dotyczy zastępcy deputowanego, który, będąc powołany na stanowisko członka Rządu, zrezygnował z mandatu deputowanego przypadającego mu w trakcie sprawowania tego stanowiska.
W przypadku, gdy jest kilku uprawnionych ponowny wpis jest dokonywany w kolejności ustalonej według liczby głosów uzyskanych w wyborach.

Art. 55

Zakazy łączenia stanowisk przewidziane w artykule poprzednim nie stoją na przeszkodzie, aby ustawa określiła dalsze zakazy w przyszłości.

Art. 5643

Deputowani są wybierani na pięć lat.

Art. 5744

(1) Izba bada pełnomocnictwa swoich członków i orzeka w sprawach protestów w tym zakresie. (2) Obejmując mandat, składają oni następującą przysięgę: „Przysięgam wierność Wielkiemu Księciu, posłuszeństwo Konstytucji i ustawom państwa”. (3) Przysięga ta składana jest podczas jawnego posiedzenia, na ręce Przewodniczącego Izby.

Art. 58

Deputowany powołany przez Rząd na płatne stanowisko, które przyjmuje, przestaje natychmiast zasiadać w parlamencie, i może ponownie objąć swój mandat dopiero na podstawie nowych wyborów.

Art. 59

Wszystkie ustawy są poddawane pod dwa głosowania, chyba że Izba, w uzgodnieniu z Radą Stanu, na jawnym posiedzeniu zadecyduje inaczej. - Między głosowaniami muszą upłynąć co najmniej trzy miesiące.

Art. 60

Na każdą sesję Izba powołuje swojego przewodniczącego i wiceprzewodniczących, i ustala skład swojego prezydium .

Art. 61

Posiedzenia Izby są jawne, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w regulaminie.

Art. 62

Wszelkie uchwały są podejmowane bezwzględną większością głosów. W przypadku równego rozkładu głosów, propozycja poddana pod głosowanie zostaje odrzucona. Izba może podejmować uchwały tylko przy obecności większości swoich członków.

Art. 63

(Uchylony)46

Art. 64

Izba ma prawo prowadzenia dochodzeń. Ustawa reguluje wykonywanie tego prawa.

Art. 6547

Izba głosuje nad całością ustawy. Głosowanie to odbywa się zawsze imiennie. Na żądanie co najmniej pięciu deputowanych głosowanie nad całością ustawy może zostać poprzedzone głosowaniem nad jednym lub kilkoma artykułami ustawy. Dopuszcza się głosowanie przez pełnomocnika. Nikt nie może jednak otrzymać więcej niż jedno pełnomocnictwo.

Art. 66

Izba ma prawo wprowadzać poprawki oraz dzielić proponowane artykuły i zgłoszone poprawki.

Art. 67

Zabronione jest osobiste przedstawianie petycji Izbie. Izba ma prawo odesłać członkom Rządu petycje, które są do niej kierowane. - Członkowie Rządu udzieląją wyjaśnień co do ich treści za każdym razem, gdy Izba tego zażąda. Izba nie zajmuje się żadną petycją, której przedmiotem są interesy indywidualne, chyba że chodzi o naprawienie szkód wynikłych z nielegalnych aktów Rządu lub władz albo gdy decyzja o podjęciu danego działania należy do kompetencji Izby.

Art. 68

Żaden deputowany nie może być ścigany lub poszukiwany z powodu wypowiadanych poglądów lub głosowań w ramach sprawowania mandatu.

Art. 69

Deputowany może, podczas trwania sesji, być ścigany albo zatrzymany w procedurze z zakresu prawa represyjnego wyłącznie za zezwoleniem Izby, z wyjątkiem przypadku ujęcia na gorącym uczynku. - Przymus fizyczny wobec deputowanego może być stosowany podczas trwania sesji wyłącznie za zezwoleniem Izby. - Uwięzienie lub ściganie deputowanego ulega zawieszeniu podczas trwania sesji i na cały czas jej trwania, jeżeli Izba tego zażąda.

Art. 70

Izba określa w swoim regulaminie tryb wykonywania swoich uprawnień.

Art. 71

Posiedzenia Izby odbywają się w miejscu będącym siedzibą administracji Wielkiego Księstwa.

Art. 7248

(1) Izba zbiera się co roku na sesji zwyczajnej w czasie określonym w regulaminie. (2) Wielki Książę może zwołać Izbę na sesję nadzwyczajną; musi to zrobić na żądanie jednej trzeciej deputowanych. (3) Każda sesja jest otwierana i zamykana osobiście przez Wielkiego Księcia lub w jego imieniu przez pełnomocnika powołanego w tym celu.

Art. 73

(uchylony)49

Art. 74

Wielki Książę może rozwiązać Izbę. Nowe wybory przeprowadza się najpóźniej w ciągu trzech miesięcy po jej rozwiązaniu.

Art. 7550

Członkowie Izby Deputowanych otrzymują, oprócz zwrotu kosztów przemieszczania się, dietę, której wysokość i warunki określa ustawa.



29Ust. (1), (2), (4) (5) i (7) art. 51 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 21 maja 1948 r.
30Zob. przypis 23.
31Ust. (3) art. 51 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 20 grudnia 1988 r.
32W oryginale: pur et simple. Użyta formuła wyklucza odstępstwo od zasady powszechności.
33Ust. (6) art. 51 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 18 lutego 2003 r.
34Ust. 1 art. 52 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 27 stycznia 1972 r.
35Pkt 3o ust. 2 art. 52 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 18 lutego 2003 r.
36Ostatnie zd. ust. 2 art. 52 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z 27 stycznia 1972 r.
37Art. 54 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 15 maja 1948 r.
38W oryginale: peines criminelles.
39W oryginale: majeurs en tutelle.
40Art. 54 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z 15 maja 1948 r.
41W oryginale: Magistrat de l'ordre judiciaire.
42Nazwa « Trybunał Obrachunkowy » (poprzednio « Izba Obrachunkowa ») wprowadzona 1 stycznia 2000 r. w związku z ustawą z dnia 8 czerwca 1999 r. o organizacji Trybunału Obrachunkowego.
43Art. 56 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 27 lipca 1956 r.
44Art. 57 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 25 listopada 1983 r.
45Art. 60 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 6 maja 1948 r.
46Art. 63 uchylony ustawą o zmianie konstytucji z dnia 26 maja 2004 r.
47Art. 65 w brzmieniu ustawy o zmianie konstytucji z dnia 26 maja 2004 r.
48Art. 72 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 6 maja 1948 r.
49Art. 73 uchylony ustawą o zmianie konstytucji z dnia 12 stycznia 1998 r.
50Art. 75 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie konstytucji z dnia 6 maja 1948 r.