Rozdział IV
SAMORZĄD TERYTORIALNY
Art. 64
Podstawą samorządu terytorialnego jest gmina. Samorząd
terytorialny tworzy gmina i wyższa jednostka terytorialna.
Art. 64a
Gmina i wyższa jednostka terytorialna są samodzielnymi
terytorialnymi samorządowymi i administracyjnymi jednostkami Republiki Słowackiej
łączącymi osoby stale zamieszkujące na ich obszarze. Szczegóły określi
ustawa.
Art. 65
1. Gmina i wyższa jednostka terytorialna są osobami prawnymi,
które na warunkach określonych w ustawie samodzielnie gospodarują własnym
majątkiem i swoimi środkami finansowymi.
2. Gmina i wyższe terytorialne jednostki finansują swoje
potrzeby przede wszystkim z dochodów własnych, a także z dotacji państwowych.
Ustawa określi, które podatki i opłaty stanowią dochody gminy, a które
podatki i opłaty stanowią dochody wyższych terytorialnych jednostek. Dotacji
państwowych można domagać się tylko w ramach ustawy.
Art. 66
1. W celu ochrony interesu publicznego gmina ma prawo
łączyć się z innymi gminami; takie samo prawo łączenia się z innymi wyższymi
terytorialnymi jednostkami ma także wyższa terytorialna jednostka. Warunki
określi ustawa.
2. Połączenie, podział albo zlikwidowanie gminy ureguluje
ustawa.
Art. 67
1. Samorząd terytorialny urzeczywistnia się poprzez zgromadzenia
obywateli gminy, referendum lokalne, referendum na obszarze wyższej terytorialnej
jednostki, organy gminy albo organy wyższej terytorialnej jednostki. Sposób
przeprowadzenia referendum lokalnego i referendum na terenie wyższej
jednostki terytorialnej określi ustawa.
2. Obowiązki i ograniczenia przy wykonywaniu samorządu
terytorialnego można nałożyć na gminę i na wyższą jednostką terytorialną ustawą
oraz na podstawie umowy międzynarodowej wskazanej w art. 7 ust. 5.
3. Państwo może ingerować w działalność gminy i wyższej
jednostki terytorialnej tylko w sposób określony ustawą.
Art. 68
W sprawach samorządu terytorialnego i w celu zabezpieczenia
zadań nałożonych na samorząd przez ustawę gmina i wyższa jednostka terytorialna
mogą wydawać powszechnie obowiązujące zarządzenia.
Art. 69
1. Organami gminy są:
a) gminne przedstawicielstwo,
b) starosta gminy.
2. Gminne przedstawicielstwo tworzą posłowie gminnego przedstawicielstwa.
Posłów wybierają na czteroletnią kadencję obywatele gminy, którzy
stale zamieszkują na jej obszarze. Wybory posłów przeprowadzane są
na podstawie powszechnego, równego i bezpośredniego prawa wyborczego
w tajnym głosowaniu.
3. Starostę gminy wybierają obywatele gminy, którzy stale zamieszkują
na jej obszarze na podstawie powszechnego, równego i bezpośredniego
prawa wyborczego w tajnym głosowaniu na czteroletnią kadencję. Starosta gminy
jest organem wykonawczym gminy; sprawuje administrację gminną i reprezentuje
gminę na zewnątrz. Przesłanki i tryb odwołania starosty przed upływem kadencji
określi ustawa.
1. Organami wyższej jednostki terytorialnej są:
a) przedstawicielstwo wyższej jednostki terytorialnej,
b) przewodniczący wyższej jednostki terytorialnej.
5. Przedstawicielstwo wyższej jednostki terytorialnej tworzą posłowie przedstawicielstwa
wyższej jednostki terytorialnej. Posłów wybierają obywatele stale zamieszkujący
na terenie wyższej jednostki terytorialnej, na czteroletnią kadencję. Wybory
posłów przeprowadza się na podstawie powszechnego, równego
i bezpośredniego prawa wyborczego w tajnym głosowaniu.
6. Przewodniczącego wyższej jednostki terytorialnej wybierają
obywatele stale zamieszkujący na terenie wyższej jednostki terytorialnej,
na podstawie powszechnego, równego i bezpośredniego prawa wyborczego
w tajnym głosowaniu na czteroletnią kadencję. Przesłanki i tryb odwołania
przewodniczącego wyższej jednostki terytorialnej przed upływem kadencji określi
ustawa. Przewodniczący wyższej jednostki terytorialnej jest organem wykonawczym
wyższej jednostki terytorialnej, wykonuje administrację wyższej jednostki
terytorialnej i reprezentuje wyższą jednostkę terytorialną na zewnątrz.
Art. 70
Ustawa określi przesłanki i sposób uznania gminy
za miasto; przystosuje także nazwy organów miasta.
Art. 71
1. Ustawa może nałożyć na gminę i na wyższą jednostkę
terytorialną wykonywanie określonych zadań terenowej administracji państwowej.
Koszty związane z wykonywaniem takiej administracji pokrywa państwo.
2. Przy wykonywaniu administracji państwowej gmina i
wyższa jednostka terytorialna może wydawać, na podstawie upoważnienia zawartego
w ustawie, w ramach swojego terenowego zakresu działania, powszechnie obowiązujące
zarządzenia. Wykonywanie administracji państwowej powierzone ustawowo gminie
albo wyższej jednostce terytorialnej kieruje i kontroluje Rząd. Szczegóły
określi ustawa.