Konstytucja Finlandii
Akt o formie rządu
X. URZĘDY PUBLICZNE
§ 84*
Tylko obywatel Finlandii może zostać mianowany na stanowisko Kanclerza Sprawiedliwości, Asystenta Kanclerza Sprawiedliwości, członka Rady Państwa lub na urząd sędziego, na dowódcę sił zbrojnych lub na urząd członka zarządu Banku Finlandii. Dotyczy to również stanowiska Parlamentarnego Ombudsmana i Asystenta Parlamentarnego Ombudsmana.
Pozostałe urzędy, które może piastować wyłącznie obywatel Finlandii, są określone przez przepisy ustawy lub inne akty wydane na podstawie upoważnienia ustawowego.
*Treść ustalona ustawą z 22 lipca 1989 r.
§ 85
Wykształcenie akademickie wymagane przy mianowaniu na urząd państwowy określa się w drodze dekretu, o ile nie zostało to już określone w ustawie. W szczególnych przypadkach Rada Państwa może zwolnić z wymogów określonych w dekrecie, z wyjątkiem mianowania na urząd w wymiarze sprawiedliwości.
§ 86
Warunkami ogólnymi ubiegania się o urzędy państwowe są kwalifikacje, zdolności i sprawdzone cnoty obywatelskie.
§ 87*
Prezydent Republiki mianuje:
1.Kanclerza Sprawiedliwości i Asystenta Kanclerza Sprawiedliwości;
2.Arcybiskupa i biskupów oraz Rektora Uniwersytetu;
3.Przewodniczącego Sądu Najwyższego i Przewodniczącego Najwyższego Sądu Administracyjnego oraz, po nominowaniu przez Sąd Najwyższy, sędziów Sądu Najwyższego i przewodniczących sądów apelacyjnych, zaś po nominowaniu przez Najwyższy Sąd Administracyjny – sędziów tego sądu;
4.sędziów sądów apelacyjnych oraz profesorów Uniwersytetu i Uniwersytetu Politechnicznego;
5.dyrektorów generalnych centralnych urzędów państwowych i gubernatorów prowincji na wniosek Rady Państwa oraz innych wyższych urzędników centralnych urzędów państwowych, zgodnie z odrębnymi przepisami określającymi te mianowania, zawartymi w ustawie lub w dekrecie;
6.szefa i urzędników w Kancelarii Prezydenta Republiki, zaś po nominowaniu przez kompetentne władze – urzędników w Radzie Państwa, Sądzie Najwyższym i Najwyższym Sądzie Administracyjnym.
*Treść ustalona ustawami z 23 grudnia 1987 r., 20 kwietnia 1990 r. i 10 grudnia 1993 r.
§ 88*
Niektóre szczególne stanowiska obsadzane są w odmienny sposób, a mianowicie:
1.urzędnicy wymiaru sprawiedliwości przez Sąd Najwyższy lub sąd wyższy od tego, któremu dane stanowisko jest podporządkowane, a urzędnicy Najwyższego Sądu Administracyjnego przez tenże sąd;
2.urzędnicy w administracji i w szkolnictwie przez Radę Państwa, ministra, zarząd administracji prowincji lub zarząd agendy rządowej, której dane stanowisko jest podporządkowane.
Mianowania na inne stanowiska państwowe dokonywane są przez Radę Państwa, o ile prawo mianowania nie zostało zastrzeżone dla Prezydenta lub przypisane innemu organowi.
*Treść ustalona ustawą z 10 lipca 1987 r.
§ 89*
Mianowania na stanowiska sędziów Sądu Apelacyjnego i profesorów instytucji szkolnictwa wyższego oraz urzędników wymienionych w § 88 pkt 1, o ile w § 90 nie postanowiono inaczej, dokonywane są po ogłoszeniu wymienionych stanowisk jako wakujących, spośród trzech kandydatów nominowanych przez organ, gdzie taki wakat powstał, i uznanych za najbardziej zasłużonych wedle ustalonych kryteriów. Sąd Najwyższy wydaje oświadczenie dotyczące nominowania na stanowiska sędziów Sądu Apelacyjnego.
Postanowienia dotyczące mianowania na stanowiska inne niż wymienione w ust. 1 określone są odrębną ustawą lub dekretem.
*Treść ustalona ustawami z 24 października 1986 r. i 10 lipca 1987 r.
§ 90*
Procedura mianowania na stanowiska w szkołach wyższych, w Kościele Ewangelicko-Augsburskim, Cerkwi Grecko-Prawosławnej oraz na stanowiska urzędników w Banku Finlandii określona jest odrębnymi postanowieniami.
Oficerowie armii i marynarki wojennej mianowani są przez Prezydenta. Awanse w wojsku i sprawy szkolenia wojskowego regulują odrębne przepisy.
*Treść ustalona ustawami z 30 czerwca 1947 r., 10 lipca 1987 r. i 18 grudnia 1992 r.
§ 91*
Sędzia nie może zostać usunięty z urzędu inaczej niż na podstawie prawomocnego procesu i wyroku, ani nie może zostać przeniesiony na inne stanowisko bez swojej zgody, z wyjątkiem sytuacji wynikającej z reorganizacji systemu sądownictwa.
Postanowienia dotyczące obowiązku zwolnienia przez sędziego stanowiska po osiągnięciu określonego wieku, choroby lub utraty zdolności do pracy zawarte są w ustawie.
Odrębne przepisy dotyczące prawa innych urzędników do pozostania na stanowiskach oraz zasady pełnienia służby przez sędziów i innych urzędników państwowych określone są w ustawie.
*Treść ustalona ustawą z 24 października 1986 r.
§ 92
Pod groźbą sankcji funkcje urzędowe mają być sprawowane w ścisłej zgodności z prawem.
Jeżeli przepis dekretu jest sprzeczny z aktami konstytucyjnymi lub ustawą, sędzia ani inny urzędnik państwowy nie mogą go stosować.
§ 93
Urzędnik państwowy ponosi odpowiedzialność za wszystkie czynności, które podjął lub które popierał jako członek kolegialnego urzędu. W podobny sposób referent ponosi odpowiedzialność za każdą decyzję podjętą po przedstawieniu przez niego sprawy, o ile nie wniósł odmiennej opinii do protokołu.
Każdy, kto ucierpiał z powodu pogwałcenia swoich praw lub poniósł uszczerbek na skutek działania niezgodnego z prawem lub zaniedbania urzędnika, ma prawo domagać się, aby urzędnik został ukarany oraz zobowiązany do zrekompensowania poniesionych strat, i ma też prawo złożyć doniesienie o wykroczeniu w trybie określonym przez ustawę.
Odrębne przepisy określają, czy i w jakim stopniu państwo jest odpowiedzialne za szkody wyrządzone przez urzędnika.